Category: साहित्य/संस्कृति

घामसँग एकछिन

मिरमिर उज्यालो छर्दै घाम पोखिन्छ मेरो दैलोमा कोठामा पस्ने बाटो खोज्दै । सेता सेता अग्ला हिउँका पहाडहरु नाघ्दै आकाश ताकेर उठेका जङ्गलका विशाल रुखहरु माथी टेकेर निर्जन मरुभूमिका
Read More

किसान

वातानुकूल कोठाभित्र बसेर ढुक्कले कविता लेखेजस्तै होइन एक बालो धान फलाउनु एक लाँक्रो उखु उब्जाउनु एक घोगो मकै पकाउनु रगतले जोत्नु पर्छ बाँझो बारी पसिनाले नुहाइदिनु पर्छ एकेक
Read More

अभिशप्त युगको आत्मकथा’भित्र डुब्दा

आमुख : ससुरालीमा गएर पनि म पुस्तकै पढ्न रुचाउने मान्छे । एकचोटि अर्थात् सन् २०२० को कुरा । ससुरालीमा ससुराजीले बुक स्लेफमा राखेका पुस्तकहरू हेर्नेक्रममा एउटा पुस्तकमा गएर
Read More

संस्मरण: विश्वविद्यालय कलेजमा दुई वर्ष

विसं २०२७ साल चैतमा बिएको परीक्षाफल प्रकाशित भयो । जम्मा ६० जना उत्तीर्ण भएका थिए । तीमध्ये ६ जना दोस्रो श्रेणीमा र बाँकी तेस्रोमा उत्तीर्ण भए । धनकुटा
Read More

लाचार छायाँहरू

आज मेरा कविताका शीर्षकहरू गुनासो पोख्दै दुखित हुँदै भन्छन् – “आफ्नो मूलबाटो बिर्सिएर यान्त्रिक खुट्टाहरूले लामा-लामा फड्का हान्दै कतिपय अभिमानी शीर्षकहरू हामीले पसिनाले हिल्याएको हाम्रो विश्वासको क्षेत्रफलभरि रोपेका
Read More

शिक्षाविद् र संगीतकर्मी सफल थापाको निधन- नेपाली समाजलाई ठुलो क्षति

आज ७ जून, बिहानै शिवमन्दिर सिलगडी निवासी सफल थापाको निधनको खबर वाट्स् एपले देखायो । ६ तारिक राती एघार बजेतिर उहाँलाई कोरोनाको पश्चप्रकोपले लगेछ । झसङ्ग भएँ ।
Read More

दायित्वबोधबाट भाग्दै छ मान्छे

पारस्परिक विश्वास डगमगाएर विभ्रान्त छ्न् पाइलाहरू हिजोको “बसुधैव कुटुम्बकम” कसैले घोक्तैन स्वार्थले कतै पुच्छर हल्लाउँदै छ कसैको अनुहार सुमसुम्याउँदै छ कोडीका पाउमा लम्पसार छ समय स्वार्थको झोला भर्न
Read More

तीन मुक्तक

(१) कोही अजम्बरी छैन ,एकदिन जो पनि माटो हुन्छ अरूलाई हँसाउनेहरूकै भागमा मात्र हाँसो हुन्छ उसैपनि नासिने यो शरीर र यसको स्वामी मनलाई बुझ्नेले कजाएर सधैँ सेवामै जोताउनु
Read More

संस्मरण : धनकुटाको गोकुण्डेश्वर हाइस्कुलका पाँच वर्ष (२०१८ देखि २०२२)

उमेर बढ्दै गएपछि, सिनेमामा बीचको रिल काटिएझैँ बीचको रिल काटिने रहेछ जीवनको पनि । उहिले धरानमा सिनेमा हेर्दा बीचतिर रिल काटिएको कुरा अहिले जीवनसित मिल्दोजुल्दो लाग्न थालेको छ
Read More

‘तबेलामा घोडाहरू’ले बोकेका नारी चेतना

कवि परिचय : डा. इन्दु प्रभा देवीको कविता सङ्ग्रह ‘तबेलामा घोडाहरू’ असम नेपाली साहित्य सभाको मङ्गलदै ( असमको एउटा जिल्ला) मा ५ अगष्ट सन् २०१८ मा भएको कार्यनिर्वाहक
Read More

कविताको सशक्त रूप गजल – सन्दर्भ कृष्ण पी ठटालका गजलहरू

साहित्यका विभिन्न विधा उपविधा हुन्छ। तिनमा कविता एउटा ठुलो विधा हो। यसभित्र अनेक हाँगाविँगा छन्। एक हरफे कवितादेखि लिएर लाखौं श्लोक बएको महाकाव्य पनि कविता रूप हुन्। त्यसैगरि
Read More

साँयकालीन पदयात्रा

दिनभरिको उकुसमुकुस र छटपटी साँझ सेलाउन समय कटाउनु म पदयात्रामा निस्कन्छु चुपचाप सडकमा सुनसान माहौलमा म हिडछु हिडिरहन्छु … न हेल्लो ! न नमस्कार ! न चिर परिचित
Read More

ऎना साथी मेरो

ऎना कति साँचो छस् तँ कति भरपर्दो छस् जब जब संकटपर्छ मलाई उभिन्छु म तेरो सामु त्यो बेलामा बुझाउँछस्  मलाई मैले भुल्दै गरेको यथार्थ । छल गर्न जान्दैनस्
Read More

‘नीलो चरो र अन्य कविता’ मा समयका बाछिटाहरू

आमुख : “आफ्ना हुन् त्यसैले मायालाग्दा छन् अलिकति स्पर्श गरे हुन्छ न्यानो मायाको नीलो चरो उडिरहेको छ आकाशमा विश्वासको नयाँ पालुवा बोकेर आँखामा । ” यी हरफहरू कवि
Read More

सानु

घरको आँगानीमा तिउरीको फूल रोप सानु मायाँको बेर्ना ओइलिएला मनले छोप सानु ।l हाम्रो कुल देउतालाई कलिलो घामसँगै सधै ढोग सानु सुख त यस्तै होला मेरो दुख आफ्नै
Read More

दु:स्वप्न

क्रमश: बढ्दै छ अनुहारमा म्युजियम बोकेका आकृतिहरूको भिड कति हिजोहरू पचाउन सके एउटा म्युजियम बन्छ कति म्युजियम चहार्दा एउटा सिङ्गो इतिहासको पुस्तक पाइन्छ म्युजियम बोकेका आकृतिहरूलाई कसैले सोधेनन्
Read More

नारायण जोशीको ‘यो जीवनयात्रा’को यात्रा गर्दा

नारायण जोशीको यो जीवनयात्रा शीर्षक आत्मकथा हालसालै प्रकाशित भएको छ । यस कृतिले नेपालीमा आत्मकथा लेखनको परम्परालाई निरन्तरता दिएको छ । प्राध्यापक तथा समाजसेवी जोशी कुशल स्रष्टा पनि
Read More

चम्चा

युग ! चम्चाको चालमा चम्चा नाच्ने थालमा बाँचेको छ बाँच्नै परेको छ चम्किलो चम्चा बनेर । तर चम्चाले  खान अथवा खुवाउन मन नपरेको पनि दुई हातको  आत्मसन्मानमा ठेस
Read More

दोश्रो डोज

मनको लड्डु जस्तो भयो अब त्यो दोश्रो डोज खोप अधकल्चो पहिलो खोप मात्र शरीरमा धारण गरेर बाँचिरहेछन् असंख्य नेपाली नागरिक अस्पतालमा बेड छैन रोकिन लागेको सासलाई अक्सिजनको सिलिण्डर
Read More

भारतीय नेपाली भाषा र नेपालको भाषा : तुलनात्मक दृष्टि

रूपरेखा- भाषाको प्रकृति र प्रवृत्ति – भाषा मानिसको एउटा ठुलो सम्पत्ति हो। यसकै माध्यमबाट मानिसले आफ्नो भाव, विचार विनिमय गर्छ। मानिसले आफनो भावलाई बोलेर तथा लेखेर अभिव्यक्ति गर्छ।
Read More