Category: चौतारी

अशोकनाथको  इन्द्रकुमारी

इन्द्रकुमारी महाकाव्य (२०७५) अहिले मेरो पठनमा छ । राजा पृथ्वीनारायण शाहकी जेठी रानी हुन् इन्द्रकुमारी । उनी मकवानपुर राज्यका सेनवंशीय राजा हेमकर्णकी छोरी हुन् । विवाहपछि दुलही विदा
Read More

सम्पादकलाई चिठी !

आदरणीय सम्पादकज्यू, सादर प्रणाम । आख्यानमा ‘कथावाचक’ बारे चलिरहेको थिति(सबै आख्यानमा लागु हुँदैन)सँग विमति राख्दै यो चिठी लेख्दैछु। सिर्फ ‘न्यारेटर’ मा सीमित हुने अनुमति चाहन्छु। निकै अघिको कुरो
Read More

सीमाको सवालमा प्रधानमन्त्री बालेन शाहको आत्मघातीभूल

 नेपाल–भारत सीमा विवाद केवल नक्साको विवाद होइन; यो नेपालको सार्वभौमिकता, ऐतिहासिक स्मृति, कूटनीतिक आत्मसम्मान र राष्ट्रिय अस्मितासँग गाँसिएको प्रश्न हो। कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरा नेपालको भूभाग हुन् भन्ने
Read More

बुद्ध:मानव इतिहासका महान् मानववादीचिन्तक

करिब २६०० वर्षअघि नेपालको लुम्बिनीमा जन्मनुभएका गौतम बुद्ध मानव इतिहासका महान् नैतिक शिक्षक, दार्शनिक, तर्कशील अन्वेषक र प्रज्ञा-करुणामय मानववादी चिन्तक हुनुहुन्छ। बुद्ध कुनै धार्मिक सम्प्रदायका संस्थापक होइनन्; उहाँ
Read More

बालेन सरकारको परीक्षा: सुकुम्बासीसमस्याको समाधान, सार्वजनिक भूमि, सामाजिक  न्याय र मानव गरिमाको प्रश्न

काठमाडौंमा बालेन सरकारले सार्वजनिक भूमि, नदी किनार, खुला क्षेत्र तथा अव्यवस्थित रूपमा अतिक्रमण गरिएका स्थानहरू खाली गराउने क्रममा हालै अघि बढाएका कदमहरूले काठमाडौं उपत्यकाको अत्यन्त जटिल, संवेदनशील र
Read More

नेपाली राजनीतिमा बालेनको शंकास्पद उदय

  काठमाडौं महानगरपालिकाका निवर्तमान मेयर बालेन शाह एक गहिरो रुपमा द्धिविधाजनक र प्रश्न उठाउने पात्र हुन् । नेपाली राजनीतिको मैदानमा उनी जसरी अचानक, नाटकीय ढंगले र केह हदसम्म
Read More

सुशासन भनेको के हो ? कसरी हुन्छ ?

सामान्यत शासन पद्वतिलाई थप उन्नत र प्रभाबकारी बनाउन राज्यले अपनाएको पद्वति हो । अग्रेजीको Good Governance को नेपाली शब्दानुबाद ‘असल शासन’ लाई नेपाली परिवेसमा प्रयोग गर्दा ‘उत्तम’ शब्दलाई
Read More

देश बनाउने कसले ?

नयाँ-पुराना दलहरू हरेकले देश हामी बनाउछौं भन्छन् । के देश बनाउने दलहरूले हो त ? कि कार्यकर्ता भएकाले उनीहरूले नै बनाउने हुन् ? देश बनाउने न कुनै राजनीतिक
Read More

समानुपातिकको विडम्बना

भर्खरै रास्वपाले निर्वाचन आयोगमा बुझाएको समानुपातिक सूचि झड्का हेर्दा झड्का लाग्यो । नयाँहरूले प्राथमिकतामा राखेको नाम हेर्दै गर्दा भदौ २३/२४ को नारा समझिएँ । ति बिद्रोहीले के भने
Read More

‘जेन-जी विद्रोह’ भनिने यो घटनाको प्रभाव अझै कम भै सकेको छैन

राजनीतिलाई भावनाले मात्र हैन, राजनीतिक चेतले हेरौं । भावनाले मात्र हेरियो भने जति छिटो उत्साहित भइन्छ, सत्य यो पनि हो कि निराशा त्यहि रफ्तारमा व्यहोर्नु पर्छ । आफ्नो
Read More

चिंचा मानविका, नेपाली राजनीति र निर्दोष रवी

चिंचा मानविका प्रवृत्तिः जबजब गौतम बुद्धको शिक्षाको प्रचार व्यापक तवरले हुन थाल्यो । अनुभूतिजन्य, यथार्थपरक,आशुफलदायक विपश्यना विद्याबाट मानिसहरुले प्रत्यक्ष लाभ लिन थाले । तब उनका अनुयायीहरुको भिड लाग्न
Read More

निषेधको राजनीति र डराएका दलहरु

(१) जनताको नाशो जनतालाई नै फिर्ता जनताको नाशो जनतालाई नै फिर्ता गरिदिएँ भनेर झिटिगुन्टा समेत कसेर नागार्जुन पुगेका राजा ज्ञानेन्द्र वेलावेला मन्दिरदर्शन गर्न हिंड्दा दलहरुले दिएको मानो खाएर
Read More

वरमझियाका पेडा पसल र नेपालका राजनीतिक दलहरुका प्रवृत्तिहरु

१. वरमझिया गाऊँः सप्तकोशी नदीपारि सप्तरी जिल्लामा वरमझिया भन्ने एउटा ठाउँ छ । यो ठाउँ पेडाका लागि प्रसिद्ध छ । यहाँ पेडाको व्यापार निक्कै फस्टाएको छ । व्यापारीहरु
Read More

सम्भोगदेखि समाधिसम्मको यात्रा

म ०३७ साल तिर काठमाण्डौमा अध्ययन गरिरहेको थिएँ । मलाई झिनो सम्झना छ त्यसवेला रजनीश आशो (आचार्य रजनीश) को नेपालमा दोस्रो पटकको भ्रमणमा नेपाल आउने व्यवस्था रहेछ ।
Read More

योगको असली विश्व केन्द्र बन्दै नेपाल

(१) परिचयः योग शव्दको उत्पत्ति र अर्थः योग शव्द संस्कृत शव्द हो । यो शव्द युज् धातुमा घञ् प्रत्यय लगाएपछि निष्पन्न हुन्छ । युज् धातुको तीन अर्थ हुन्छ
Read More

ओलीको कुटी कूटनीति

(१) परिचयः जेन्जी आन्दोलन अन्त्य भएको डेढ महिना वितिसक्दा पनि  मुलुकको राजनीति अझै अस्थिर र अन्यौलको भुमरीमा  भौतारिइरहेको छ ।  मुलुकको दोस्रो ठुलो दल नेकपा एमाले संसद पुनस्र्थापनाको
Read More

काम कुरो एकातिर कुम्लो बोकी ठिमीतिर

(१) विषय प्रवेशः अहिले फेरि निर्वाचनको सुगारटाइ शुरु भएको छ । संविधानमा परिवर्तनको हावा फैलाइएको छ । नेताहरुमा कुनै पारदर्शी र दूरगामी निर्णय गर्ने क्षमता छैन । चुनावका
Read More

जेन–जी आन्दोलन, भूराजनैतिकसंवेदनशीलता र अग्रगमनको बाटो  

नेपालको भूराजनीतिक स्थिति ऐतिहासिक रूपमा अत्यन्त संवेदनशील रहँदै आएको छ । हिमालयको काखमा अवस्थित सानो देश नेपाल दुई महाशक्ति—चीन र महाशक्ति उन्मुख भारत—बीचको ‘बफर जोन’को रूपमा परिभाषित हुँदै
Read More

जेन जी विद्रोहको प्रादुर्भाव,कारण,असर र प्रवृत्तिहरु

(१) पृष्ठभूमिः म अहिले मेरो मातृभूूमिबाट हज्जारौं कोश टाढा रहेको हाम्रो मित्रराष्ट्र अमेरिकाको भर्जिनिया राज्यबाट मेरो मुलुकमा भइरहेका विध्वंशको दुर्दान्त कथा मुकदर्शक भएर हेरिरहेकोछु । मुलुक छोड्दै गर्दाका
Read More

पुष्पाञ्जलि ः झापा कोरोबारी वरिपरि

बयान– १  झापा जिल्लाको त्यो सूदुर पश्चिम दक्षिणको गाउँ ‘कोरोबारी’ ‘बास्तवमै अहिले पनि आफ्नो मौलिक नामले चिनिन्न । यो बयान नाम बिनाको त्यही गाउँको करिब चार दशक पुरानो
Read More